C. S. Lewis powiedział kiedyś, że nie ma wystarczająco dużej fi­liżanki herbaty i wystarczająco długiej książki, by mu dogodzić. Być może nowa książka Petera Kreefta (zresztą zagorzałego miłośnika i znawcy Lewisa) spełniłaby ten warunek – ponad 700 stron to ob­jętość imponująca – należałoby ją jednak porównać nie do filiżanki herbaty, ale do całej bardzo urozmaiconej uczty. Kreeft, profesor filozofii, od lat zajmował się Summą teologiczną św. Tomasza z Akwi­nu, omawiając przede wszystkim jej wymiar filozoficzny. W tej pu­blikacji postanowił – jak sam stwierdza – „wydobyć z zaćmienia” słońce teologicznej, praktycznej mądrości wielkiego filozofa.

Na imponujący tom składają się wybrane przez niego cytaty z Sum­my (klarownie i przystępnie przetłumaczone specjalnie na użytek tej publikacji przez Michała Chaberka OP – to dodatkowa gratka dla polskiego czytelnika) oraz dodane przez niego współczesne, życiowe komentarze. Jak zauważa sam Kreeft, głównym autorem książki jest św. Tomasz: „Ja jestem tylko wygłodniałym, bezdom­nym nędzarzem, wołającym przyjaciół: «Ludzie, tam dają kotlety za darmo!». Święty Tomasz daje kotlety, ja tylko dodatki”. Trzeba jednak przyznać, że dla większości czytelników to właśnie owe do­datki sprawiają, że główne danie – czyli dzieło św. Tomasza – staje się nie tylko możliwe do przyswojenia, ale także bardzo pożyw­ne. W rozstrzygnięciach najróżniejszych problemów, począwszy od najdonioślejszych aż po najbłahsze, niezmiennie zaskakują nas trzeźwość i aktualność wywodów św. Tomasza, ogrom jego wiedzy i życiowego doświadczenia. Pytania, które często sami sobie zadaje­my albo które słyszymy od innych, wierzących czy wątpiących – Czy i kiedy należy upominać duchownych? Czy przyjemność jest dobra, czy zła? Czy można popełnić mały grzech, żeby uniknąć zgorszenia? – podejmowane są przez Akwinatę z powagą i wnikliwością. Ujęte w króciutkie rozdziały odpowiedzi można czytać w kolejności poda­nej przez autora (wynikającej z porządku Summy) albo na wyrywki, według własnych potrzeb i zainteresowań. Profesor Kreeft w swoim niepowtarzalnym, potoczystym stylu, pełnym obrazowych metafor i porównań, rozwija i przybliża myśl genialnego średniowiecznego teologa, odkrywając przed nami rozumowe podstawy wiary, tak bardzo pomocne w dokonywaniu właściwych wyborów. Bo to, co myślimy o Bogu, o świecie i o nas samych, ma fundamentalne zna­czenie dla naszego życia i szczęścia, czyli dla tego, co uczynimy naszym summum bonum, największym dobrem, sensem naszego istnienia. „Ostateczny cel tej książki i samej Summy, a także całej teologii – czytamy w odautorskim postscriptum – to nie tylko po­znanie prawdy, ale życie prawdą i wprowadzanie jej w czyn”. Jak lubi powtarzać profesor Kreeft, w życiu trzeba „tylko jednego” – świętości, a myśl św. Tomasza dostarcza bardzo dokładnej mapy wskazującej drogę do jej osiągnięcia. W świecie oferującym wiele duchowych dróg na skróty i przekonującym, że należy kierować się jedynie własnymi emocjami, przyjemnościami i wygodą, warto korzystać z pomocy wypróbowanych przewodników duchowych, takich jak św. Tomasz. Wystarczy posłuchać zaproszenia, które pro­fesor Kreeft powtarza raz po raz na kartach tej niezwykłej książki: „Spróbuj. Spodoba ci się!”.

ms