Drodzy Czytelnicy!
Minęło przeszło 1050 lat od początków polskiej państwowości, 100 lat od przywrócenia
Polski na mapie Europy po skandalicznym rozgrabieniu jej ziem przez sąsiadów, 29 lat od
wyborów kończących narzucony przez Stalina eksperyment realnego socjalizmu. W tych
kluczowych dla historii Polski momentach jednym z wielkich aktorów był Kościół. Nie
byłoby Polski, jaką znamy, gdyby nie wielowiekowa praca owego akuszera polskiej duszy.
1. Nie istnieje człowiek bez ojczyzny/ojczyzn, zaś mit „szlachetnego dzikusa”, bez
zakorzenienia, bez tradycji, jest tylko oświeceniową utopią. Ten antropologiczny paradygmat
jest obecny w narracji biblijnej. Swoją ojczyznę ma Jezus, swoje ojczyzny mają Jego
uczniowie (ks. W. Chrostowski). Również po drugiej stronie życia czeka nas kolejna
przestrzeń zakorzenienia, którą Biblia nie waha się nazwać ojczyzną (ks. R. Muszyński).
2. Nie istnieje Kościół bez zakorzenienia w „tu” i „teraz” ziemskich ojczyzn. Reguła
wcielenia dotyczy także eklezjalnego ciała Chrystusa. Zbitka Polak-katolik nie powinna w
tym kontekście nikogo dziwić ani gorszyć, oczywiście, jeśli nie jest używana w sensie
wykluczającym (J. Salij OP). Mamy się czym chwalić, gdy chodzi o dziejową komunię losów
narodu i Kościoła (A. Nowak). Mamy też nad czym rozmyślać, gdy zastanawiamy się nad
przyszłością tego związku – czy wiara zdoła w naszych czasach utrzymać swoje zdolności
kulturotwórcze, czy zdoła inspirować nowe postacie patriotyzmu (J. Kowalski)?
3. Si vis pacem, para bellum… Mądrość starożytnych potwierdza historia wielu narodów,
które utraciły swą państwowość, gdyż nie potrafiły o siebie zadbać. Wie o tym dobrze
Kościół, który nieustannie toczy walkę przeciwko „duchowym pierwiastkom zła na wyżynach
niebieskich” (Ef 6,12). Służąc ziemskim ojczyznom swoją wiedzą i doświadczeniem, spotyka
się on czasem z zarzutem, jaki król izraelski wytoczył prorokowi Micheaszowi: „ja go
nienawidzę, bo mi nie prorokuje dobrze, tylko zawsze źle” (2 Krn 18,7). Mamy jednak robić
swoje i nie milczeć, gdy trzeba wołać (rozmowa z abp. Z. Stankiewiczem). Strzegąc własnej
Tradycji/tradycji, inspirujemy rządzących do prowadzenia roztropnej polityki historycznej
(rozmowa z W. J. Wysockim). Każdego, kto chce słuchać, ostrzegamy przed ideologicznymi
uwodzicielami (J. Mazur OSPPE).
4. Mocni ludzie nadają historii kierunek. Tu znów Kościół może być korepetytorem –
stawiając na świętych, docenia siłę moralnego przywództwa i funduje zdrowe autorytety. Gdy
wspominamy zawiłe dzieje suwerenności Polski w XX wieku, nie sposób nie wspomnieć
zarówno wielkich architektów wolności – a wśród nich św. Jana Pawła II (C. Ritter), jak i
cichych bohaterów uporczywej walki o Polskę – w tym milionów polskich kobiet, które
ratowały tkankę polskości po klęskach zrywów zbrojnych (M. Waluś).
5. Nie zapominamy wreszcie o tym, że warunkiem niepodległości państw jest niepodległość
serca ich obywateli. Równowaga pomiędzy wolnością i prawdą jest tematem mistrzowsko
opracowanym w encyklice Veritatis splendor, którą w 25-lecie wydania przypominamy (abp
C. J. Chaput). Prorocze wskazania – w kontekście współczesnego zamętu – odnajdujemy
także w pracach kard. Josepha Ratzingera (ks. J. Szymik).

KS. WOJCIECH BARTKOWICZ

We wtorek 15 maja zmarł brat Moris Maurin - francuski zakonnik, członek zgromadzenia Małych Braci Jezusa, były przełożony polskiej wspólnoty. W naszym kraju mieszkał od blisko 30 lat. Publikujemy jego krótkie świadectwo o modlitwie, które ukazało się w PASTORES w tłumaczeniu pani Anny Foltańskiej.

 

Pod spojrzeniem Jezusa, Świadectwa, 39(2008) nr 2, s. 169-171.

 

W Zgromadzeniu Małych Braci Jezusa cicha modlitwa serca, adoracja i zjednoczenie z Bogiem są bez wątpienia czymś bardzo osobistym. Żyjąc w ten sposób od wielu lat, mam jednak coraz większą pewność, że modlitwa w ciszy, zwłaszcza wtedy, gdy praktykujemy ją razem, znacząco wpływa na nasze braterskie relacje – we wspólnocie i z innymi ludźmi. Kościół uznaje, iż naśladując pokornego i ukrytego Jezusa z Nazaretu, realizujemy właściwe nam powołanie kontemplacyjne przez adorację Chrystusa w Eucharystii, ewangeliczne ubóstwo, pracę fizyczną i rzeczywiste uczestnictwo w społecznych warunkach życia ludzi bezimiennych i będących w świecie bez znaczenia.

W NUMERZE M.IN.:

Kościół – fundament polskiej niepodległości: 1918-1939

więź narodu polskiego z Kościołem

ojczyzna w perspektywie biblijnej

Jan Paweł II – architekt wolności

jakim prawem ludzie jeszcze normalnie myślą?

rola kobiet w odzyskiwaniu niepodległości

wolny obywatel w wolnym państwie

niesłabnący blask prawdy

Łotwa – stulecie niepodległości

meandry historii, pamięci i polityki historycznej

wolność według Josepha Ratzingera

jak reagować, gdy bieżącą politykę komentują biskupi?

niepodległość w ujęciu Zbigniewa Herberta

 

PISZĄ M.IN.: A. Nowak, J. Salij OP, ks. W. Chrostowski, C. Ritter, J. Mazur OSPPE, M. Waluś, M. Gierycz, abp C. Chaput, abp Z. Stankiewicz, W. J. Wysocki, ks. J. Szymik, D. Kowalczyk SJ, M. Mikołajczak

 

Od obecnego numeru nieco wzrasta cena „Pastores”.
Od dłuższego czasu Wydawnictwo „Bernardinum” utrzymywało ją na stałym poziomie, ale koszty przygotowania kwartalnika w tym okresie znacząco wzrosły. Aby urealnić koszty wydawania „Pastores”, Wydawnictwo zmuszone jest podnieść cenę naszego pisma. Mam nadzieję, że spotka się to z Waszym zrozumieniem.
Jak do tej pory, w prenumeracie cena będzie niższa niż w sprzedaży detalicznej, dlatego zachęcamy do korzystania z niej.
Zapewniamy, iż nadal będziemy dokładali wszelkiej staranności w doborze tematów i autorów, aby pismo „Pastores” było konkretną inspiracją i pomocą w Waszym życiu i Waszej posłudze.

ks. Mirosław Cholewa
redaktor naczelny „Pastores”


 

Drodzy Czytelnicy!

W prasie spotkać można głosy krytyczne na temat politycznego zaangażowania Kościoła w Polsce. Co ciekawe, stawiane są zarzuty zarówno nadmiernego, jak i niedostatecznego zaangażowania biskupów czy prezbiterów w tej dziedzinie. Największy rezonans wywołują, gdy zgłaszają je sami duchowni, występujący w mediach w roli „samotnych wilków”.

1. Wątek ten w perspektywie biblijnej podejmuje ks. Zdzisław Pawłowski, przywołując podjętą przez króla Jeroboama próbę przekupienia proroka z Judy. Prorok odrzuca nie tylko królewski podarunek, ale także zaproszenie na ucztę. Trudno bowiem prorokować przeciwko władcy, a potem brać udział w wystawnym przyjęciu w królewskim w pałacu. Albo wolność Kościoła, albo wstęp na salony i dostęp do królewskiego menu. Kwestia wolności wiąże się mocno z pytaniem o lojalność chrześcijan wobec ich własnego państwa. Trzeba – Orygenes ustawia tę sprawę jednoznacznie – „być lojalnym wobec państwa, ponieważ państwo zostało ustanowione przez Stwórcę. Należy się cześć cesarzowi, ale uwielbienie – tylko Bogu” (L. Nieścior OMI).

2. Na Soborze Watykańskim II zasadniczo zmieniono podejście Kościoła do spraw politycznych, pozostawiając je wiernym świeckim. Oznaczało to wycofanie się księży z działalności stricte politycznej. Jaka zatem misja pozostaje duchownemu jako głosicielowi słowa Bożego? „Jezus nie założył formacji politycznej (...). Był obecny wszędzie tam, gdzie człowiek (...) potrzebował zbawienia” (ks. S. Dyk). Podobnie ksiądz powinien być dla wszystkich. Jego misją jest głoszenie ewangelicznego orędzia, bez paktowania ze światem (ks. R. Skrzypczak), bez zbędnych kompromisów na rzecz jednej partii czy jednej politycznej ideologii. Skutkiem takiej postawy może być także prorockie osamotnienie wśród swoich (W. Osadczy).

Dariusz Kowalczyk SJ zwraca uwagę na potrzebę rozróżniania między świątynią, amboną a salą konferencyjną czy mediami jako wymagającymi innych sposobów głoszenia katolickiej nauki społecznej. Zauważa także, że ubocznym efektem nowego stosunku do polityki jest to, że Kościołowi brakuje dzisiaj silnej katolickiej opinii publicznej. Dzieje się tak, ponieważ instytucjonalny Kościół wycofał się z wielu pól aktywności, na których jego obecność jest czymś całkowicie zwyczajnym (G. Górny).

3. W numerze znajdziemy ważną refleksję Wandy Półtawskiej na temat wiecznej aktualności encykliki Humanae vitae, której jubileusz obchodzimy w tym roku. Jej wskazania mogą się niektórym wydawać trudne, ale to „małżeństwo jest trudne zawsze, bo miłość małżeńska jest najtrudniejszą miłością. Wymaga całopalenia, oddania całego życia, i ciała, i duszy”. Małżeństwo jednak to nie owoc ślepych sił przyrody czy produkt wykreowany choćby przez Radę Europy – „nie człowiek wymyślił małżeństwo, ale Bóg”. Warto, aby także duszpasterze, nauczając o czystości, bardziej ufali Bogu niż socjologii.

 

KS. PIOTR MAZURKIEWICZ



Spis treści



KS. PIOTR MAZURKIEWICZ

Od Redakcji

 

Artykuły

KS. ZDZISŁAW PAWŁOWSKI, Król i dwaj prorocy

LEON NIEŚCIOR OMI, Chrześcijaństwo a władza polityczna w starożytności

BP MAREK SOLARCZYK, Duchowni katoliccy w polskim parlamencie

KS. PIOTR MAZURKIEWICZ, Polityka jako roztropna troska o dobro wspólne

KS. PIOTR KULBACKI, Król czy Sługa? Chrystus według ks. Blachnickiego

DARIUSZ KOWALCZYK SJ, Ksiądz wobec Boga i cezara

KS. ROBERT SKRZYPCZAK, Dobry pasterz czy wyszkolony lider?

GRZEGORZ GÓRNY, Skąd antyklerykalizm w Hiszpanii?

 

Nasza rozmowa

Humanae vitae – na wieczność.

Rozmowa z WANDĄ PÓŁTAWSKĄ

 

Tacy jesteśmy, tak myślimy. Wypowiedzi ALUMNÓW WYŻSZEGO METROPOLITALNEGO SEMINARIUM DUCHOWNEGO W WARSZAWIE

 

Nasza modlitwa

KS. JAKUB SZCZEŚNIAK, Nie miałbyś żadnej władzy nade Mną...

KS. STANISŁAW DYK, Polityka w przestrzeni liturgicznej

S. MARLENE, Oczekiwać jak Symeon i Anna

 

Z życia Kościoła

KS. JACEK GRZYBOWSKI, Teologia wyzwolenia – Marks i Chrystus w służbie ludu

WŁODZIMIERZ OSADCZY, Bp Grzegorz Chomyszyn – prorok zapomniany

 

Pytania i odpowiedzi

KS. PIOTR MAJER, Ponad wszelkimi stronnictwami

 

Świadectwa

Trwać na posterunku

W czasach chorobliwej nadwrażliwości...

Jedynie ofiarny stos?

Polityka mojego życia

Powołanie do diakonatu?

Naga prawda

 

Lektury

Kultura

Ogłoszenia

To Our Readers

Contents

Bez podzielonego serca

z ks. bp. STANISŁAWEM KĘDZIORĄ, biskupem pomocniczym diecezji warszawsko-praskiej, rozmawiają Józef Augustyn SJ i ks. Tadeusz Huk

Jaki jest dzisiaj kontekst wychowania kleryków i księży?

Bardzo często pytamy dzisiaj o metody oddziaływania duszpasterskiego, a mało o formację kapłańską od strony duchowej i intelektualnej. Przeżywamy trudne czasy: relatywizm moralny, skomplikowaną sytuację społeczno-polityczną, częste ukazywanie Kościoła w negatywnym świetle przez środki społecznego przekazu, coraz to nowe i trudniejsze wyzwania konsumpcyjnego stylu życia. Stajemy przed ludźmi, którzy nie czują głodu duchowego, a świat zewnętrzny i współczesna technika sprzyjają temu, żeby ukierunkować się na to wszystko, co zewnętrzne, co niesie świat.

Jeden z biskupów z Kamerunu uzasadnił tego rodzaju uwarunkowania zjawiskiem, jakie obserwuje w swojej diecezji. Mieszkańcy wioski w buszu, gdzie nie ma elektryczności, składają się na zakup telewizora i agregatu do wytwarzania prądu, by oglądać telewizję z różnych części świata. Ci ludzie, bardzo ubodzy materialnie i duchowo, naraz mają kontakt ze światem wielkiego bogactwa, techniki i ten kontrast rujnuje ich wnętrze. Jak dotrzeć do tych ludzi z Ewangelią?

W NUMERZE M.IN.:

klasyczna teoria cnót i chrześcijaństwo

zmiany w rozumieniu ascezy i jej wypaczenia

czy Jezus był ascetą?

o sile, która nie robi niczego na siłę

zbroja Boża kontra diabelskie zakusy

cztery pomysły na ascezę księdza w XXI wieku

duszpasterz wobec nowych technologii

seminarium jako szkoła ascezy

Chrystus a wzory z tego świata

sens przygotowania do celebracji Mszy świętej

o Naśladowaniu Tomasza a Kempis

rekolekcje ignacjańskie szkołą konfrontacji

polski Jan od Krzyża

 

PISZĄ M.IN.: P. Milcarek, ks. S. Kunka, ks. M. Warowny, M. Zioło OCSO, ks. A. Hoeck, ks. S. J. Rossetti, ks. P. Mazurkiewicz, ks. D. Zagórski, K. Wons SDS, ks. D. Ostrowski, T. Paszkowska, K. Dyrek SJ, B. Leszczyńska OCV

 

W NUMERZE M.IN.:

król i prorok w Starym Testamencie (1 Krl 13)

wczesnochrześcijańskie podejście do władzy

różne modele stosunków: duchowny/Kościół – państwo

zaangażowanie znanych księży w „politykę”

między obojętnością a przesadną aktywnością

misja pasterza zawsze i wszędzie

od Chrystusa Króla do Chrystusa Sługi

źródła antyklerykalizmu w Hiszpanii

Humanae vitae – wczoraj i dziś

władza dana z góry?

polityka w przestrzeni liturgicznej

eksperymenty latynoamerykańskie

ograniczenie obywatelskich praw duchownych?

 

 

PISZĄ M.IN.: ks. Z. Pawłowski, L. Nieścior OMI, ks. P. Mazurkiewicz, bp M. Solarczyk, D. Kowalczyk SJ, ks. R. Skrzypczak, ks. P. Kulbacki, G. Górny, W. Półtawska, ks. J. Szcześniak, ks. S. Dyk, ks. J. Grzybowski, ks. P. Majer

 


Drodzy Czytelnicy!

„W miarę jak światła wiary słabną, wzrok ludzi się zacieśnia.” Jak nie pogubić się w naszej cywilizacji, tak niestabilnej i tymczasowej, która zyskała wręcz miano „dyktatury relatywizmu”? Gdzie szukać pomocy i oparcia w wewnętrznych zmaganiach i kryzysach? Czy wierność Bogu i powołaniu jest jeszcze w „modzie” i czy w ogóle jest możliwa?

1. Realia życia nie napawają optymizmem, gdyż neopogaństwo osiedliło się nawet w Kościele (ks. A. Draguła), a obecną sytuację już 50 lat temu przewidywał prorok – ks. Joseph Ratzinger. Z kolei według papieża Franciszka „w kulturze tymczasowości nawet obecna chwila pozbawiona jest jakiegokolwiek zakorzenienia” i nie może stanowić trwałego punktu odniesienia (ks. P. Mazurkiewicz). Problem nie jest nowy, bo sam Jezus spotykał się z niezrozumieniem i odrzuceniem ze strony nie tylko tłumów, ale i uczniów (ks. W. Chrostowski).

W życiu księdza pojawiają się dylematy związane z rozeznaniem drogi i kierunkiem zaangażowania się w Kościele (R. Szmydki OMI). Może go dopaść kryzys związany z zakochaniem się w kobiecie, niewiernością zobowiązaniu czystości w celibacie i podwójnym życiem. W zależności od tego, jak dany ksiądz potraktuje swoje dylematy, trudności i grzechy, odbuduje się jego relacja z Chrystusem i jego życie na nowo nabierze blasku i sensu, gdyż „decyzje najbardziej słuszne powstają na poziomie serca” (rozmowa z K. Wonsem SDS), albo utonie „w rozpaczy i bezsilności” (A. Rusak). Źle przeżyte kryzysy prowadzą niekiedy do odejścia, które ostatecznie jest porażką samego prezbitera i zgorszeniem oraz bólem także dla świeckich (Marianna).

Pastores poleca

Copyright: Wydawnictwo BERNARDINUM Sp. z o.o.