Z okazji dwudziestolecia kwartalnika Pastores dnia 21 listopada 2018 odbyła się dyskusja panelowa o diakonacie w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie.

Tematyka została wybrana z racji dziesięciolecia ustanowienia diakonatu stałego w Archidiecezji Warszawskiej.

Prowadził rozmowę ks. Henryk Zieliński redaktor naczelny tygodnika Idziemy, wzięli w niej udział ks. prof. Józef Naumowicz (diakonat w starożytności), dk Bogdan Sadowski (diakonat współcześnie), dk Krzysztof Ważyński z Archidiecezjalnego Seminarium Redemptoris Mater, dk Łukasz Starczewski z Metropolitalnego Seminarium Duchownego w Warszawie oraz ks. Mirosław Cholewa redaktor naczelny kwartalnika Pastores.

Poruszono wiele ciekawych zagadnień w trakcie dyskusji: jakie było miejsce diakonów w życiu Kościoła okresu patrystycznego? A co z diakonisami w pierwszym okresie życia Kościoła? Dlaczego po pierwszym tysiącleciu zaniknął diakonat stały w Kościele zachodnim, a zachowano go w Kościele wschodnim? Czym kierowali się ojcowie soborowi w trakcie Vaticanum II, że po tysiącu lat zdecydowano się przywrócić diakonat stały mężczyzn żonatych, też w Kościele zachodnim? Czy wynikało to z dyscypliny celibatu i braku powołań do prezbiteratu, czy też z samej istoty Kościoła na wzór Chrystusa, Który „przyszedł aby służyć”? Jak obecnie wygląda sytuacja diakonów stałych w Kościele zachodnim? Czy diakonat jest sakramentem? Jak to się ma do kapłaństwa? Jak diakoni są formowani do tej posługi w Kościele? Na czym polega ich posługa?

Konkluzję tej rozmowy można zamknąć w stwierdzeniu, że powrót diakonatu stałego w Kościele zachodnim pełniej ukazuje istotę Kościoła misyjnego i służebnego. Widać wyraźny rozwój diakonatu stałego w wielu częściach świata, a w ostatnich dziesięciu latach też w Polsce. Może się to okazać bardzo pomocne w nowych wyzwaniach duszpasterskich przed jakimi staje Kościół współcześnie.

Dyskusja panelowa o diakonacie będzie opublikowana w jednym z kolejnych numerów Pastores.

Drodzy Czytelnicy!

Radykalizm jest terminem codziennego życia – jedni do niego nawołują, inni się od niego odżegnują. A jeśli przyjąć, że istnieje radykalizm chrześcijański, to jaki on jest: konfesyjny, naturalny, stały, spontaniczny, dla wszystkich czy niektórych, dla młodych czy sędziwych? W każdym pokoleniu są tacy, którzy szukają radykalnego stylu życia niekoniecznie inspirowanego Ewangelią. Tymczasem to sam Jezus Chrystus, Jego Kościół, a w nim zwłaszcza święci (M. Kotyński CSsR) mogą pomóc w tych poszukiwaniach.

1. Na czym polega radykalizm świętych? Na pewno na naśladowaniu Jezusa Chrystusa w Jego drodze posłuszeństwa Ojcu (ks. A. Kiełtyk). Innym ważnym aspektem dojrzewania chrześcijanina w świętości jest perspektywa szukania i zajmowania ostatniego miejsca (ks. M. Warowny). Ostatecznie, w życiu zarówno wiernych świeckich, jak i konsekrowanych i duchownych chodzi o radykalizm miłości (rozmowa z abp. G. Rysiem). Przy okazji, gdy wracamy do korzeni naszej wiary, całe życie i posługa stają się przez to coraz bardziej owocne (ks. R. Skrzypczak).

Każde pokolenie daje odpowiedź wierności Bogu i Kościołowi. W pierwszym pokoleniu uczniów świadectwo wiary i rozeznawania drogi Bożej zostawił nam św. Paweł Apostoł (ks. T. Rąpała), zaś w średniowieczu św. Franciszek z Asyżu (S. C. Napiórkowski OFMConv). Z kolei św. Tomasz Morus za wierność sumieniu zapłacił najpierw więzieniem, a następnie śmiercią (J. V. Schall).

2. W czym może się wyrażać radykalizm w naszym pokoleniu? Modne staje się to, co ekstremalne, ale czy rzeczywiście jest to ewangeliczne? (ks. M. Cholewa). Na pewno w dobie dyktatury relatywizmu potrzebujemy odwagi w szukaniu obiektywnej prawdy, podobnie jak to robił ks. prof. Wincenty Granat (M. Walczak), i odwagi jej głoszenia (ks. S. Haręzga), nawet wbrew panującej modzie i oczekiwaniom słuchaczy. Tym bardziej, że pojawiają się nowe/stare niebezpieczeństwa, jak choćby homoherezja zagrażająca podstawom naszej cywilizacji i posłudze w Kościele (D. Kowalczyk SJ). Abyśmy się nie pogubili w modnych prądach różnych poglądów, w Kościele podejmujemy ciągle na nowo namysł nad formacją, też formacją intelektualną (P. Bortkiewicz TChr). Potrzebujemy wytrwałości w czytaniu znaków czasu, aby odkrywać Boże powołanie, podążać drogą nawrócenia (Siostra kontemplacyjna) i podejmować dzieła Boże (ks. P. Kulbacki, K. Czerwionka CR).

3. Jednym z zasadniczych wymiarów radykalizmu jest wierność i posłuszeństwo Bogu i Kościołowi. Mocnym świadectwem małżonków starających się o potomstwo jest podjęcie mozolnego wysiłku poznawania swojej płodności poprzez korzystanie z naprotechnologii, a nie droga na skróty, czyli procedura in vitro (Renata i Michał). Nie mniej znaczy radykalne poszanowanie życia najsłabszych i upośledzonych oraz opieka nad nimi (M. Jaworski OCD). Wyrazem wierności jest też posłuszeństwo przełożonym w zakonie, a nie realizowanie swoich ambicji zawodowych za wszelką cenę (P. Stanisławczyk OFMConv), życie ukryte w Bogu (A. Derdziuk OFMCap), podejmowane we wspólnocie z innymi (rozmowa z A. Hejnowiczem OFMConv, ks. B. Kania), ale z czystymi motywacjami (A. Rusak).

Pozostaje ciągle otwarta sprawa, jaką odpowiedź ja sam dam Panu Bogu na zaproszenie do życia Ewangelią. Życzymy naszym Czytelnikom odwagi tych poszukiwań i dobrych odpowiedzi.

KS. MIROSŁAW CHOLEWA

redaktor naczelny

W NUMERZE M.IN.:

więź z Jezusem istotą powołania

ryzyko „uświatowienia” duszpasterzy

etapy życia – etapy formacji

co kształtuje kapłańskie sumienie?

dlaczego stały spowiednik?

prorocki charakter Fides et ratio

świętość Boga i kult kanonizowanych

dojrzałość – męskość – odpowiedzialność

duchowość Liturgii godzin

pożądliwości – aby walczyć

głoszenie słowa, świadectwo i służba

rozeznawanie duchowe w życiu kard. S. Wyszyńskiego

kiedy „nie działa” sakrament małżeństwa?

 

 

PISZĄ M.IN.: bp Z. Kiernikowski, K. Wons SDS, s. B. Zarzycka ZSAPU, ks. I. Mroczkowski, ks. M. Szymula, abp C. J. Chaput, Z. J. Kijas OFMConv, J. Pulikowski, M. Zachara MIC, P. Szyrszeń SDS, ks. W. Rzeszowski, M. Wójtowicz SJ, J. Pyda OP

 

Od Redakcji

KS. WOJCIECH BARTKOWICZ

 

Artykuły

ANDRZEJ NOWAK, Kościół – fundament polskiej niepodległości: 1918-1939

KS. WALDEMAR CHROSTOWSKI, Biblijne spojrzenie na ojczyznę

JACEK SALIJ OP, Więź narodu polskiego z Kościołem

MONIKA WALUŚ, Nie emancypacja, ale...

ABP CHARLES J. CHAPUT, Niesłabnący blask prawdy

CEZARY RITTER, Architekt wolności

JAN MAZUR OSPPE, Jakim prawem ludzie jeszcze normalnie myślą?

 

Nasza rozmowa

Nie jesteśmy Kościołem niemym.

Rozmowa z ABP. ZBIGNIEWEM STANKIEWICZEM

Mądrzejsi o trudne doświadczenia.

Rozmowa z WIESŁAWEM JANEM WYSOCKIM

 

Nasza modlitwa

KS. STANISŁAW HARĘZGA, Chrystus zburzył mur wrogości

KS. ROBERT MUSZYŃSKI, Poręka ojczyzny niebieskiej

 

Z życia Kościoła

KS. JERZY SZYMIK, Wolność według Ratzingera

JACEK KOWALSKI, Wiara, kultura, patriotyzm

RICHARD P. FITZGIBBONS, Dorosłe dzieci rozwodników

 

Pytania i odpowiedzi

DARIUSZ KOWALCZYK SJ, Wcześniej rozważyć...

 

Świadectwa

Sprawiedliwy” ks. Michał Sopoćko

Witold Pilecki – życie spełnione w powołaniu

Zainteresować młodzież historią

Jeden Kościół na różnych ziemiach

Walka o serce

Nie ma ludzi przegranych

 

Lektury

Kultura

To Our Readers

Contents

 

W NUMERZE M.IN.:

ku duszpasterstwu ewangelicznemu

motywacje – deklarowane i faktyczne

doskonałość czy dojrzałość?

upokorzone człowieczeństwo w obozach i łagrach

ks. Wojciech Danielski – twórcze podejście do posługi

głoszenie słowa – czyją mocą?

Syn radykalny w wierze

Tomasz Morus – posłuszeństwo Stolicy Piotrowej

duchowni w Kościele i świecie

aktualność nauczania Kościoła o homoseksualizmie

fundament filozoficzny kształcenia duchownych

życie ukryte w Chrystusie

radykalnie czy ekstremalnie?

święci reformatorzy w filmie

 

PISZĄ M.IN.: ks. R. Skrzypczak, A. Rusak, ks. M. Warowny, J. Augustyn SJ, ks. P. Kulbacki, ks. S. Haręzga, ks. A. Kiełtyk, J. V. Schall, abp G. Ryś, D. Kowalczyk SJ, P. Bortkiewicz TChr, A. Derdziuk OFMCap, ks. M. Cholewa, M. Kotyński CSsR

 


Drodzy Czytelnicy!
Minęło przeszło 1050 lat od początków polskiej państwowości, 100 lat od przywrócenia
Polski na mapie Europy po skandalicznym rozgrabieniu jej ziem przez sąsiadów, 29 lat od
wyborów kończących narzucony przez Stalina eksperyment realnego socjalizmu. W tych
kluczowych dla historii Polski momentach jednym z wielkich aktorów był Kościół. Nie
byłoby Polski, jaką znamy, gdyby nie wielowiekowa praca owego akuszera polskiej duszy.
1. Nie istnieje człowiek bez ojczyzny/ojczyzn, zaś mit „szlachetnego dzikusa”, bez
zakorzenienia, bez tradycji, jest tylko oświeceniową utopią. Ten antropologiczny paradygmat
jest obecny w narracji biblijnej. Swoją ojczyznę ma Jezus, swoje ojczyzny mają Jego
uczniowie (ks. W. Chrostowski). Również po drugiej stronie życia czeka nas kolejna
przestrzeń zakorzenienia, którą Biblia nie waha się nazwać ojczyzną (ks. R. Muszyński).
2. Nie istnieje Kościół bez zakorzenienia w „tu” i „teraz” ziemskich ojczyzn. Reguła
wcielenia dotyczy także eklezjalnego ciała Chrystusa. Zbitka Polak-katolik nie powinna w
tym kontekście nikogo dziwić ani gorszyć, oczywiście, jeśli nie jest używana w sensie
wykluczającym (J. Salij OP). Mamy się czym chwalić, gdy chodzi o dziejową komunię losów
narodu i Kościoła (A. Nowak). Mamy też nad czym rozmyślać, gdy zastanawiamy się nad
przyszłością tego związku – czy wiara zdoła w naszych czasach utrzymać swoje zdolności
kulturotwórcze, czy zdoła inspirować nowe postacie patriotyzmu (J. Kowalski)?
3. Si vis pacem, para bellum… Mądrość starożytnych potwierdza historia wielu narodów,
które utraciły swą państwowość, gdyż nie potrafiły o siebie zadbać. Wie o tym dobrze
Kościół, który nieustannie toczy walkę przeciwko „duchowym pierwiastkom zła na wyżynach
niebieskich” (Ef 6,12). Służąc ziemskim ojczyznom swoją wiedzą i doświadczeniem, spotyka
się on czasem z zarzutem, jaki król izraelski wytoczył prorokowi Micheaszowi: „ja go
nienawidzę, bo mi nie prorokuje dobrze, tylko zawsze źle” (2 Krn 18,7). Mamy jednak robić
swoje i nie milczeć, gdy trzeba wołać (rozmowa z abp. Z. Stankiewiczem). Strzegąc własnej
Tradycji/tradycji, inspirujemy rządzących do prowadzenia roztropnej polityki historycznej
(rozmowa z W. J. Wysockim). Każdego, kto chce słuchać, ostrzegamy przed ideologicznymi
uwodzicielami (J. Mazur OSPPE).
4. Mocni ludzie nadają historii kierunek. Tu znów Kościół może być korepetytorem –
stawiając na świętych, docenia siłę moralnego przywództwa i funduje zdrowe autorytety. Gdy
wspominamy zawiłe dzieje suwerenności Polski w XX wieku, nie sposób nie wspomnieć
zarówno wielkich architektów wolności – a wśród nich św. Jana Pawła II (C. Ritter), jak i
cichych bohaterów uporczywej walki o Polskę – w tym milionów polskich kobiet, które
ratowały tkankę polskości po klęskach zrywów zbrojnych (M. Waluś).
5. Nie zapominamy wreszcie o tym, że warunkiem niepodległości państw jest niepodległość
serca ich obywateli. Równowaga pomiędzy wolnością i prawdą jest tematem mistrzowsko
opracowanym w encyklice Veritatis splendor, którą w 25-lecie wydania przypominamy (abp
C. J. Chaput). Prorocze wskazania – w kontekście współczesnego zamętu – odnajdujemy
także w pracach kard. Josepha Ratzingera (ks. J. Szymik).

KS. WOJCIECH BARTKOWICZ

We wtorek 15 maja zmarł brat Moris Maurin - francuski zakonnik, członek zgromadzenia Małych Braci Jezusa, były przełożony polskiej wspólnoty. W naszym kraju mieszkał od blisko 30 lat. Publikujemy jego krótkie świadectwo o modlitwie, które ukazało się w PASTORES w tłumaczeniu pani Anny Foltańskiej.

 

Pod spojrzeniem Jezusa, Świadectwa, 39(2008) nr 2, s. 169-171.

 

W Zgromadzeniu Małych Braci Jezusa cicha modlitwa serca, adoracja i zjednoczenie z Bogiem są bez wątpienia czymś bardzo osobistym. Żyjąc w ten sposób od wielu lat, mam jednak coraz większą pewność, że modlitwa w ciszy, zwłaszcza wtedy, gdy praktykujemy ją razem, znacząco wpływa na nasze braterskie relacje – we wspólnocie i z innymi ludźmi. Kościół uznaje, iż naśladując pokornego i ukrytego Jezusa z Nazaretu, realizujemy właściwe nam powołanie kontemplacyjne przez adorację Chrystusa w Eucharystii, ewangeliczne ubóstwo, pracę fizyczną i rzeczywiste uczestnictwo w społecznych warunkach życia ludzi bezimiennych i będących w świecie bez znaczenia.

W NUMERZE M.IN.:

Kościół – fundament polskiej niepodległości: 1918-1939

więź narodu polskiego z Kościołem

ojczyzna w perspektywie biblijnej

Jan Paweł II – architekt wolności

jakim prawem ludzie jeszcze normalnie myślą?

rola kobiet w odzyskiwaniu niepodległości

wolny obywatel w wolnym państwie

niesłabnący blask prawdy

Łotwa – stulecie niepodległości

meandry historii, pamięci i polityki historycznej

wolność według Josepha Ratzingera

jak reagować, gdy bieżącą politykę komentują biskupi?

niepodległość w ujęciu Zbigniewa Herberta

 

PISZĄ M.IN.: A. Nowak, J. Salij OP, ks. W. Chrostowski, C. Ritter, J. Mazur OSPPE, M. Waluś, M. Gierycz, abp C. Chaput, abp Z. Stankiewicz, W. J. Wysocki, ks. J. Szymik, D. Kowalczyk SJ, M. Mikołajczak

 

Od obecnego numeru nieco wzrasta cena „Pastores”.
Od dłuższego czasu Wydawnictwo „Bernardinum” utrzymywało ją na stałym poziomie, ale koszty przygotowania kwartalnika w tym okresie znacząco wzrosły. Aby urealnić koszty wydawania „Pastores”, Wydawnictwo zmuszone jest podnieść cenę naszego pisma. Mam nadzieję, że spotka się to z Waszym zrozumieniem.
Jak do tej pory, w prenumeracie cena będzie niższa niż w sprzedaży detalicznej, dlatego zachęcamy do korzystania z niej.
Zapewniamy, iż nadal będziemy dokładali wszelkiej staranności w doborze tematów i autorów, aby pismo „Pastores” było konkretną inspiracją i pomocą w Waszym życiu i Waszej posłudze.

ks. Mirosław Cholewa
redaktor naczelny „Pastores”

Pastores poleca